Chauffeur en machine samen bepalend voor lichamelijke belasting
Schokken en trillingen zijn belastend voor het menselijk lichaam. Ze kunnen leiden tot overbelasting van en zelfs blijvende schade aan het complete bewegingsapparaat. Rug, nek, schouders, spieren en gewrichten, ingewanden, kortom het hele lichaam loopt gevaar als de tijdsduur van de trillingsbelasting te lang is en de intensiteit van de trillingen te hoog is.
De blootstelling aan trillingen moet dus zoveel mogelijk worden beperkt. Een streven waaraan niet alleen de fabrikanten van intern transportmaterieel kunnen bijdragen. BMWT-onderzoek naar lichaamstrillingen bij de inzet van verschillende heftrucks, en met verschillende banden en stoelen, toont aan dat truck en chauffeur samen bepalen hoe groot de trillingsbelasting uiteindelijk is. Ook gebruikers kunnen met eenvoudige maatregelen de lichamelijke belasting beperken.
Europese richtlijnen
De Europese Gemeenschap heeft grenswaarden opgesteld voor de trillingsbelasting waaraan werknemers mogen worden blootgesteld. De waarden zijn vastgelegd in de Richtlijn Trillingen 2002/44/EG. Voor arbeidsmiddelen, zoals heftrucks, die voor 6 juli 2007 zijn aangeschaft, geldt een overgangstermijn tot 2011. Trucks die na 6 juli 2007 in gebruik zijn genomen, mogen de grenswaarden niet meer overschrijden.
Na 2011 zijn alle overgangsregelingen voorbij en is iedereen verplicht de voorschriften te volgen. Alleen de land- en bosbouw mogen drie jaar langer werken aan hun verbeteringen.
De grenswaarde (het maximaal toegestane niveau) is vastgesteld op 1,15 m/s2 voor een werkdag van acht uur. Daarnaast bestaat er ook een actiewaarde. Wordt die overschreden, dan dient u, als werkgever, te beoordelen of er maatregelen mogelijk zijn om de blootstelling terug te brengen. De actiewaarde bedraagt in Nederland 0,5 m/s2.
Onderzoek
In het onderzoek van brancheorganisatie BMWT (in samen werking met de Arbeidsinspectie) zijn vanuit verschillende trucks en inzetsituaties resultaten gemeten, waarmee ook een individuele situatie in kaart kan worden gebracht. Hieruit blijkt dat zwaardere trucks minder trillingsbelasting opleveren dan lichtere trucks. Met betrekking tot banden worden de laagste waarden gemeten bij CSE-volrubberbanden, de standaard banden op Jungheinrich trucks.
Uit de testresultaten van het BMWT komt verder naar voren dat een juiste afstelling van de stoel
belangrijk is. Een stoel dient daarom eenvoudig en duidelijk instelbaar te zijn. Mede op basis van goede zitervaringen en testresultaten, monteert Jungheinrich de MSG 65 als standaard heftruckstoel op haar nieuwe trucks. De stoel is meervoudig verstelbaar en op eenvoudige wijze nauwkeurig op het lichaamsgewicht van de chauffeur af te stellen.
Meer maatregelen nodig
Helaas toont het onderzoek ook aan dat de beste heftruck met de beste stoel en de juiste gewichtsinstelling geen garantie biedt dat de belasting binnen alle normen blijft. Uit het onderzoek blijkt dat bij een reguliere daginzet de actiewaarde van 0,5m/s² vrijwel altijd overschreden wordt bij een 8-urige werkdag. De grenswaarde voor lichaamstrillingen wordt doorgaans niet bereikt.
U kunt de situatie doorgaans al voor een groot gedeelte verbeteren door het aanpassen van de vloeromstandigheden. Dicht gaten in het wegdek, verwijder drempels en vermijd het rijden over putten en andere oneffenheden. Ook kunt u, door afwisseling in het werk aan te brengen, de opeenvolgende perioden dat een bestuurder op een heftruck zit onderbreken. En daarmee de continue blootstelling aan trillingen.
Rijgedrag is invloed nummer één
De meest effectieve manier om een lagere trillingsbelasting te bereiken, is rustiger rijden op lastige en hobbelige vloergedeelten. Een soepel en weloverwogen rijgedrag heeft een duidelijk positief effect. Hard en bruusk rijden en heffen of dalen aan de andere kant, verhogen de trillingsbelasting met circa 30 procent. Bewustwording èn training op rijgedrag en rijvaardigheid zijn daarmee de nummer één invloedsfactor op trillingen.
Verantwoordelijkheid en RIE
Als werkgever bent u verplicht om periodiek de niveaus van de trillingen waaraan medewerkers worden blootgesteld te beoordelen. Wanneer uit deze beoordeling blijkt dat de actiewaarde wordt overschreden, dient een plan van aanpak te worden opgesteld om de blootstelling terug te brengen. De beste resultaten kunnen worden bereikt door dit plan in de Risico Inventarisatie en Evaluatie (RIE) op te nemen. Jungheinrich biedt u hiervoor een handig hulpmiddel: het RIE Trillingen Model. Deze kunt u gratis downloaden.
> Jungheinrich trillingsmetingen
> Contact over trillingen
